Contemporary Aspects of Environment, Society, and Livelihood

Permanent URI for this collection

http://gbm.ndl.gov.in/handle/123456789/233

Browse

Browsing Contemporary Aspects of Environment, Society, and Livelihood by Author "Barman, Harish"

Now showing 1 - 1 of 1
  • Thumbnail Image
    Item
    Chapter-19. कौटिल्यस्य अर्थशास्त्रमवलम्ब्य वनसृजनस्य वृक्षरक्षणश्च समकालीनसान्दर्भिकता- ससमीक्षमधीति
    (Shankhik, 2026) Barman, Harish
    महामतिः कौटिल्येन विरचितः अर्थशास्त्रः अतीव महत्त्वपूर्णः ग्रन्थः अस्ति। प्राचीनभारतस्य राजनैतिकनीति-सामाजिकचिन्तन-अर्थव्यवस्था-शासनादीनां अवगमनाय अस्य ग्रन्थस्य अपारं मूल्यं वर्तते। न केवलम् अर्थशास्त्रम् राजनीतिशास्त्रस्य ग्रन्थः, अपितु तत् पर्यावरणसंरक्षणस्य, वनोत्पादानां सुनियोजितः उपयोग च एकं सम्पूर्णं शास्त्रम् नानाविधम् आधुनिकचिन्तनानां उत्समेव अस्ति।अस्मिन् ग्रन्थे कौटिल्यः वनानां महत्त्वं, वृक्षाणां रक्षणस्य आवश्यकतां, तथा वनसम्पदाः राज्यस्य अर्थव्यवस्थायां यत् योगदानं कुर्वन्ति तत् सम्यक् प्रतिपादितम् अस्ति। वर्तमानपर्यावरणचिन्तनस्य अनेके पक्षाः अर्थशास्त्रे अन्तर्निहितरूपेण वा किञ्चित्पर्यन्तं मुक्ततया वा प्राप्यन्ते। अस्माकं चतुर्दिशं दृष्टानां जल-वायु-वृक्ष-मृत्तिकादीनां मध्ये सुनिर्दिष्टं सम्पर्कमस्ति, अयमेव परिवेशः इत्युच्यते। अत एव कौटिल्यस्य वनसम्बन्धिनीं नीतिं समीक्षात्मकदृष्ट्या विश्लेषयामः तथा तस्याः आधुनिककालेऽपि प्रासड्गिकतां निर्धारयामः।